Politechnika Gdańska 2020

Kilka dni temu przedstawiliśmy dziekanom, jako kolegium rektorskie, wizję naszej uczelni w perspektywie kilku najbliższych lat. Ponieważ doszły do na sygnały, że przekazy trafiające do pracowników są czasem niezrozumiałe, korzystam z tej formy, by przekazać Państwu najważniejsze sprawy.

Kierunki rozwoju

Chcemy konsekwentnie dążyć do tego by PG stała się nowoczesnym uniwersytetem badawczym.

Chcemy także kształcić inżynierów (choć nie tylko ich) dysponujących szeroką wiedzą, wysokimi umiejętnościami technicznymi, umiejących współpracować w multidyscyplinarnych zespołach, potrafiących sprawnie działać w nowoczesnym, dynamicznie zmieniającym się społeczeństwie, przestrzegających wysokich standardów etycznych.

Punkt wyjścia

Mamy nowy algorytm podziału dotacji dydaktycznej. Promuje on kształcenie w uczelniach prowadzących badania na wysokim poziomie, dysponujących kadrą twórczych pracowników naukowych i dydaktycznych.

PG bardzo dobrze wpisała się w poprzednio obowiązujący algorytm. Nowy będący bardzo istotnym zwrotem w polityce ministerialnej, postawił nas w trudnym położeniu. Straciliśmy 5% dotacji i kolejne straty możemy odczuć w następnych latach.

Utrata części dotacji (kilkanaście milionów w 2017 r.) wynikała nie tylko z faktu, że mamy wysoki wskaźnik SSR (liczba studentów na 1 nauczyciela), ale także stąd, iż tylko 3 z 9 naszych wydziałów posiada kategorię A. To bardzo niski odsetek w porównaniu nie tylko do czołowych uniwersytetów, ale także w stosunku do większości innych politechnik.

Bez zdecydowanego obniżenia SSR i radykalnej poprawy w zakresie parametryzacji możemy znaleźć się w bardzo trudnej sytuacji finansowej.

Uwarunkowania

Poza działającym już algorytmem podziału dotacji dydaktycznej, czekają nas bardzo daleko idące zmiany regulacyjne.

Nowa ustawa o szkolnictwie wyższym będzie łączyć dotychczasowe ustawy „Prawo o szkolnictwie wyższym”, ustawę o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz ustawę o finansowaniu nauki. Ostateczny kształt tej propozycji poznamy we wrześniu na Narodowym Kongresie Nauki w Krakowie.

Jednak już teraz niektóre jej elementy są przesądzone. M.in. nowa klasyfikacja dyscyplin naukowych zgodna z klasyfikacją OECD. Oznacza to radykalne zmniejszenie liczby dyscyplin i odmienne od dotychczasowego ich pogrupowanie (zachęcam wszystkich do zapoznania się z tą klasyfikacją – choćby w Wikipedii).

Nowa ustawa zmienia zasady przyznawania kategorii naukowych i uprawnień akademickich. Przyznawane one będą wg nowej klasyfikacji dyscyplin i nie wydziałom, ale uczelniom. To radykalna zmiana.

Ustawa połączy także dotacje dydaktyczną i a działalność statutową.

Ustawa odsyłać będzie określenie wysokości pensów dydaktycznych do statutów uczelni.

Najprawdopodobniej uczelnie będą sklasyfikowane w 3 grupach: uczelnie badawcze, uczelnie badawczo-dydaktyczne i uczelnie dydaktyczne.

To zaledwie cząstka proponowanych zmian, a dotychczasowe dyskusje wskazują, że mają one silne poparcie środowiskowe.

Do tych zmian wszystkie uczelnie przygotowują się już teraz.

Mamy świadomość, że bez głębokich zmian strukturalnych PG nie będzie w stanie nie tylko konkurować z innymi, którzy szybciej przystosują się do nowych uwarunkowań. Bez takich zmian przyszłość uczelni stoi pod dużym znakiem zapytania.

Szansa

Zmieniające się uwarunkowania stanowią jednak wielką szansę, są impulsem do wprowadzenia zmian i stworzeniem rozwiązań, których efektem będzie rozwój i pomyślność uczelni.

To jest założenie, stanowiące podłoże naszej propozycji.

Już teraz MNiSzW proponuje wsparcie dla uczelni chcących wprowadzić istotne zmiany w swych działaniach, zmierzające do dostosowania się do nowych uwarunkowań. Maksymalne dofinansowanie w tym programie to 30 mln zł (czas trwania do 4 lat).

Warunek: przygotowanie jednego spójnego projektu w ramach programu POWR 3.5 (w naszym przypadku dotyczy to ścieżki III). Trzeba to zrobić do 15.09. A więc nieco „w ciemno”, przed poznaniem pełnego projektu ustawy. Duże wyzwanie. Stąd nietypowy, przyspieszony tryb naszych działań.

Propozycja

Docelowa struktura organizacyjna PG w 2020 roku powinna wyglądać następująco (pomijam tu szczegóły, których opracowaniu poświęcona będzie realizacja projektu):

  1. Powołane będą wydziały badawczo-naukowe zorganizowane wokół dyscyplin wynikających z klasyfikacji OECD. Wydziały te kształcić będą na poziomie II (magisterskim). Ich podstawowym celem będzie trwałe posiadanie kategorii A lub A+.
  2. Powołany zostanie nowy wydział dydaktyczny, roboczo nazwany przez nas Wydziałem Inżynierskim. Na wydziale tym prowadzone będą wszystkie inżynierskie studia I stopnia.
  3. Wydział Inżynierski składać się będzie z Kolegiów prowadzących poszczególne kierunki studiów (jedno Kolegium będzie mogło prowadzić kilka bliskich sobie kierunków).
  4. Wydziałem tym kierować będą władze dziekańskie, a kolegiami dyrektorzy. RW składać się będzie z dziekana, prodziekanów, dyrektorów kolegiów.
  5. Kolegia będą organizacyjnie podlegać dziekanowi WI, a merytorycznie nadzór programowy będą nad nimi sprawować poszczególne wydziały badawczo-dydaktyczne.
  6. W kolegiach będą istniały Rady programowe składające się w połowie z pracowników kolegium, a w połowie z pracowników odpowiadającego za kierunek studiów wydziału badawczo-dydaktycznego.
  7. Na wydziałach badawczo-dydaktycznych zatrudnieni będą wyłącznie pracownicy naukowo-dydaktyczni (profesorowie, adiunkci, asystenci). Będą oni realizowali swe pensa dydaktyczne (obniżane dla najefektywniejszych do niskiego poziomu) na studiach II stopnia i III (doktorskich, realizowanych w nowo powołanej Szkole Doktorskiej) i uzupełniane zajęciami w odpowiednich kolegiach WI.
  8. Na WI zatrudnieni będą wyłącznie pracownicy dydaktyczni (w tym także posiadający habilitacje lub tytuły naukowe) – zakładamy docelowo, że na etatach będzie tam pracować około 600 nauczycieli.
  9. Struktura wydziałów badawczo-dydaktycznych będzie taka sama jak wydziałów dotychczasowych.
  10. Rekrutacja studentów na I stopień studiów, tak jak dotychczas, będzie prowadzona na kierunki studiów.

 

Konkluzja

Powołany przez JM Rektora zespół opracuje do września aplikację o środki z programu POWR 3.5.

W aplikacji, która musi zawierać, jako podstawy warunek, nowe elementy dydaktyki w nowym dotychczas nierealizowanym zakresie i formule przedstawiony będzie tylko kierunek proponowanych zmian na dużym stopniu ogólności.

Szczegóły zostaną opracowane w trakcie realizacji projektu (taki jest jego cel).

Zakładamy, że zmiany organizacyjne w dydaktyce rozpoczną się w 2019 roku, a docelowa struktura zostanie osiągnięta w 2020.

 

4 komentarzy nt. „Politechnika Gdańska 2020

  1. Krzysztof Leja

    Gratuluję odważnej propozycji daleko idących zmian. Tych, moim zdaniem nie unikniemy. Mam pytanie czy studia w Szkole Inżynierskiej będą miały profil praktyczny czy akademicki.
    Krzysztof Leja

    Odpowiedz
  2. Anonim

    W związku z niedawno przeprowadzonym podsumowaniem wyników projektu badawczego NCN dotyczącego dorobku zarządzania jakością i kontekstu prawnego projakościowego zarządzania w polskim szkolnictwie wyższym, którym kierowałem w latach 2013-2017 nasunęły mi się w odniesieniu do tej koncepcji następujące uwagi:
    1) Zmiany jako zjawiska naturalne i nieuniknione nie powinny nikogo dziwić. Projektowanie zmian, ich wdrażanie i nadzorowanie ich skuteczności to podstawowy obowiązek kierownictwa uczelni.
    2) Projektowanie zmian powinno odbywać się w odniesieniu do tzw. kontekstu organizacji związanego zawsze z oczekiwaniami interesariuszy. Problem w tym, że o ile potrzeby typowych dla uczelni grup – kandydatów, studentów, pracodawców, pracowników są (a raczej powinny być!) dobrze znane, to kluczowy interesariusz – \”państwo\” – jeszcze nie doprecyzował swoich potrzeb/wymagań. Wiadomo, że wystarczy jakieś trudne do przewidzenia zdarzenie na scenie polityczno-gospodarczej, by poszczególne przewidywania a co gorsze juz podjete działania \”wyprzedzające\” okazały się przeciwskuteczne, wręcz szkodliwe. Z tego też powodu uważam, że warianty zmian ustrojowych w uczelni powinny być oczywiście rozpatrywane i sygnalizowane pracownikom, ale z istotnym zastrzeżeniem niepewności ostatecznych decyzji legislacyjnych.
    3) Zmiany powinny rozpoczynać się zawsze od koncepcji doskonalenia kluczowych procesów uczelni!!!(to nie jest mój wymysł). Zmiana struktur to konsekwencja tego a nie cel sam w sobie. Cele tych procesów są pozornie jasne: rzetelnie i trafnie kształcić, prowadzić zauważalne w skali krajowej i międzynarodowej badania naukowe prowadzące do rozwoju wiedzy w dziedzinach/dyscyplinach, reagować na potrzeby społeczne i gospodarcze itd. Pozornie, bo jasność jest wtedy, gdy cele są sparametryzowane! Procesy są podporządkowane wizji, misji i strategii uczelni a ta strategii \”narodowej\”, której postaci jeszcze oficjalnie nie poznaliśmy.
    4) Zmiany legislacyjne dot. szkolnictwa wyższego w Polsce wprowadzone w ostatnich kilkunastu latach pomimo kilku pozytywnych aspektów, wg mnie, stały się raczej przyczyną trudnych do oszacowania strat w różnych wymiarach (choćby słynne KRK – czy ktoś oszacował ile to kosztowało w skali kraju?) niż źródłem jakichś zauważalnych korzyści.
    5) W nawiązaniu do tematyki mojego projektu badawczego mogę na podstawie przeprowadzonych przez nasz zespół badań stwierdzic, że tzw. projakościowa reorientacja szkolnictwa wyższego, o którą chyba generalnie w tej strategii zmian chodzi, jest dość odległa od współczesnego dorobku i filarów zarzadzania opartego na kryterium jakości. Stąd też być może niepokojące, ale zauważalne jest zjawisko, że osób zajmującąch się profesjonalnie problematyką zarzadzania jakością ze świeczką szukać w gremiach różnych komisji jakości w uczelniach.
    6) Kończąc popieram celowość zmian skoordynowaną przede wszystkim z doskonaleniem kluczowych procesów uczelni, dla których powinni zostać wyznaczeni ich liderzy mający szerokie uprawnienia. Sugeruję jednak daleko idącą ostrożność w przebudowie struktur bez szeroko zakrojonej konsultacji z różnymi grupami pracowników. O ile bowiem nie brakuje ankiet studenckich, absolwenckich, konsultacji z pracodawcami to brakuje badań opinii pracowników, bez których wsparcia żadne zmiany nie przyniosą pożądanego efektu.

    Piotr Grudowski

    Odpowiedz
  3. Piotr Dominiak Autor wpisu

    Zgadzam się z Piotrem Grudowskim prawie we wszystkich kwestiach. Niepewność otoczenia regulacyjnego jest dużym utrudnieniem w naszych pracach. Stąd powstrzymywaliśmy się dotychczas z prezentowaniem strategicznych koncepcji. Dość niespodziewanie uruchomienie programu POWR 3.5 i termin składania aplikacji zmusiły nas do przedstawienia docelowej struktury badawczo-dydaktycznej uczelni. Opracowanie zmian procesów (przede wszystkim dydaktycznego) będzie miało miejsce w trakcie realizacji projektu (jeśli nasz kierunek zostanie zaakceptowany). Ten okres przygotowawczy potrwa 2-3 lata. W aplikacji nie musimy podawać szczegółów, ich opracowanie będzie celem projektu.
    Jednak bez względu na brak pewności, co do kształtu ustawy, główne kierunki są niemal przesądzone. I one sprawiają, że w obecnej strukturze PG nie będzie miała szans na rozwój.
    Piotr Dominiak

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

AlphaOmega Captcha Classica  –  Enter Security Code
     
 

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>